ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ: ਕੈਲਡਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਸਾਂਝ
ਦੋਸਤੋ, ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲੀਏ, ਜਿਸਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਲਗਭਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਨਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ, ਤਜਰਬੇ, ਹਾਸਾ-ਮਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਮਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਰਚਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਨੇੜੇ ਬਰੈਮਟਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵੱਸਦੇ ਕੈਲਡਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੈਲਡਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਾਲੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਮੰਚ
ਇਸ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਹਰਿਆਣੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ—ਸਭ ਲਈ ਇੱਥੇ ਬਰਾਬਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਇਸ ਮੰਚ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ, ਧਰਮ, ਪੇਸ਼ੇ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਦੀ ਬੇਬਾਕ ਟਿੱਪਣੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੁਖ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪੱਕੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਇਸ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਦਿਨ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਘੇਰਾ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਬਣਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੇਬਾਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਫੈਸਲੇ
ਇਸ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ ਜਾਂ ਘੁਮਾ-ਫਿਰਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਤੇ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ’ਤੇ।
ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਵੀ। ਕਿਸੇ ਮਸਲੇ ’ਤੇ ਅਸਹਿਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ, ਕਿਸੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜਕ ਮੁੱਦੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣਾ।
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਾਜ਼ਰੀ
ਇਸ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਅਕਸਰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਇਸ ਮੰਚ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਇਸ ਮਿਲਣੀ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੋਚ, ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਹਿੱਤ ਲਈ ਸਮਰਪਣ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸੰਧੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਾਂਝ
ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਨ।
ਇਹੀ ਇਸ ਮੰਚ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਹੈ—ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੈਲਡਨ ਦੀ ਇਹ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਣ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ।
